Jersinioza

Jersinioza

Jersinioza_web2

Bolesti riba: Jersinioza

Jersinioza je bakterijsko oboljenje kalifornijske pastrmke koje se karakteriše hiperemijom (zakrvavljenje) i hemoragijama (jak izljev krvi) u području usne duplje, a izaziva ga Yersinia ruckeri, gram-negativan pokretan bacil kokoidnog oblika, veličine 0,7 x 2,0-3μm.

Jersinioza je široko rasprostranjena i utvrđena u praktično svim državama u kojima se vrši intenzivan uzgoj salmonidnih vrsta riba.

Kalifornijska pastrmka je najprijemčivija, ali su osetljivi i drugi pripadnici ove familije. Oboljenje se ređe javlja kod kanalskog somića, lubina (brancin), jesetre i drugih vrsta. Yersinia ruckeri je izolovana iz asimptomatskih šarana, jegulja, zlatne ribice. Vodeni beskičmenjaci, pa čak i sisari mogu nositi veliki broj ovih bakterija. Bakterija može preživeti u sedimentu (podlozi, dno) mesecima.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Epizootije (bolest izazvana ovom bakterijom) obično počinju hroničnim, niskim mortalitetom, koji često eskalira. Ozbiljnost epizootije uglavnom zavisi od virulencije soja i prisustva stresogenih faktora. Postoji šest serovara Y. ruckeri, i to tip I do VI. Tip I (Hagerman) je najčešći, široko rasprostranjen i patogen. Ali, nisu svi serovari i izolati patogeni, a i ostali tipovi mogu biti smrtonosni. Kalifornijska pastrmka najčešće oboleva u veličini oko 7 – 8cm, dok se hronične infekcije pojavljuju kod većih (12cm) riba. Bolest je najsmrtonosnija pri temperaturi vode 15 – 18°C, dok su morbiditet i mortalitet (smrtnost) niži pri niskim temperaturama (ispod 10°C). Dužina inkubacije na 15°C je oko 7 dana. Period uginjavanja može trajati i do 60 dana. Visok procenat (> 75%) preživelih riba mogu postati kliconoše.

Jersinioza_web1

Obolele ribe su tamno pigmentisane, anoreksične (mršave, iscrpljene) i letargične. Bolest se karakteriše krvarenjima u zoni usne duplje, nepca, jezika, jugularne regije, na grudnim i trbušnim perajima. Crvenilo se pojavljuje u masnom tkivu i u završnim delovima tankog creva. Promene na unutrašnjim organima su tipične za septikemije (obolenje izazvano širenjem bakterija putem krvi), izazvane gram – negativnim bakterijama i obuhvataju petehijalna krvarenja po organima, splenomegaliju (uvećanje slezene), nekrozu (odumiranje) sluzokože creva sa prisustvom kataralnog eksudata (upalne izlučevine) u lumenu (u unutrašnjem prostoru creva). U hroničnom toku, prisutna je i distenzija abdomena i jednostrani ili obostrani egzoftalmus (ispučenje očiju), a obolele ribe se skupljaju na rešetkama.

Kliconoštvo može trajati neograničeno dugo, a povišenje temperature može dovesti do ekskrecije (izlučivanja) bakterija u spoljašnju sredinu, što posledično dovodi do nastanka kliničke infekcije. Klinički simptomi se mogu pojaviti nakon nekoliko dana delovanja stresa, a manipulacija ribama, poput sortiranja, može inicirati pojavu bolesti. Kumulativni mortalitet (višednevno, odnosno višenedeljno sabrano uginuće) može dostići i 70%.

Prevencija. Karantiniranje nabavljenih riba, izbegavanje izlaganja stresogenim faktorima (poremećaj u fizičko – hemijskom kvalitetu vode, nedovoljan protok, niska koncentracija kiseonika, loši higijenski uslovi, pregust nasad). Vakcinacija je veoma uspešna.

Terapija. Antibiotska terapija daje dobre rezultate, ali samo ukoliko su prethodno izvršene bakteriološke analize i testirana osetljivost na antibiotike (antibiogram test). I pored toga, u područjima sa velikim infektivnim pritiskom, nova pojava bolesti može nastati već mesec ili dva nakon terapije.

Mr sc. Vladimir Radosavljević
Istraživač saradnik,
Naučni institut za veterinarstvo Srbije,
Vojvode Toze 14, 11000 Beograd

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

*