Vrste riba koje se gaje u ribnjacima

Pastrmski ribnjaci: Vrste riba koje se gaje, podela po intenzitetu proizvodnje, veličini, nameni, načinu protoka, … (I deo)

Nakon uvodne serije tekstova o tehnologiji gajenja pastrmke (mrest, inkubacija ikre, izvala mlađi, odgajanje mlađih i starijih kategorija mlađi, predkonzumne i konzumne ribe i matica), red je da nešto napišemo i o samim ribnjacima, kao objektima na kojima se realizuje gajenje i proizvodnja ribe.

Pastrmski ribnjaci se još nazivaju i salmonidni ili hladnovodni ribnjaci (što je sasvim logično). Na njima se uzgajaju vrste riba iz porodice Salmonida (pastrmke i lososi) i srodne vrste. Zahtevaju veliku količinu čiste, protočne i hladne vode (uglavnom je poželjan temperaturni raspon od 8 – 16°C). Za razliku od njih, ribnjaci u kojima se gaje šaran i druge ciprinidne riblje vrste uz još neke prateće – neciprinidne, zahtevaju uslovno toplu vodu (optimalno od 20 – 28°C) i nazivaju se šaranski, toplovodni ili ciprinidni ribnjaci.

Kavezni pastrmski ribnjak, jez. Bočac

Postoje u praksi i ribnjaci na kojima se mogu ukrstiti ova dva osnovna tipa proizvodnje. To su kavezni ribnjaci postavljeni u protočnim akumulacijama (nekada bilo na jezeru Bočac – reka Vrbas, na drinskim, neretvanskim jezerima i slično), ali to nije tema o kojoj ćemo sad pričati.

Na salmonidnim ribnjacima na ovim prostorima uspešno se gaje ili su se gajili: kalifornijska pastrmka, potočna pastrmka, glavatica, mekousna pastrmka, mladica, lipljen, zlatovčica i izvinite, ako sam neku vrstu preskočio.

Kalifornijska pastrmka

Prva podela salmo – ribnjaka je po vrstama koje se gaje. Na jednoj strani imamo kalifornijsku pastrmku, kao najmasovniju riblju vrstu, koja se danas uzgaja (preko 95%) i to uglavnom za komercijalne potrebe (ishranu) i sve ostale spomenute vrste koje se gaje radi poribljavanja otvorenih voda. Na žalost, to gajenje radi poribljavanja otvorenih voda je više – manje zapostavljeno, jer je ekonomski slabo isplativo iz više razloga. Potrebna je veća financijska pomoć ili države (odnosno državnih institucija) ili formirati neku dobro organizovanu i financijski jaku asocijaciju (ribolovaca, ekologa) kojima prvenstveni cilj ne bi bio profit, već zaštita i popravljanje ribljeg fonda u salmonidnim vodama.

Anesteziran mužjak potočne pastrmke, spreman za mrešćenje
Anestezirana i izmrešćena ženka potočne pastrmke

Pa zašto se gore spomenute ribe ne gaje u komercijalne svrhe. Sve spomenute vrste osim kalifornijske pastrmke nisu rentabilne za komercijalni tov. Imaju lošu konverziju (engl. convert – prevođenje ili pretvaranje, skraćeno FCR) skupe riblje hrane u mesnu masu (što je ekonomski neprihvatljivo), slabo podnose visoke gustine jata (za razliku od kalifornijske pastrmke), zatim slabo podnose povremeno sniženje koncentracije kiseonika, koje može da se desi u određenim momentima u toku godine i slabije su otporne na riblje bolesti, koje su neminovna pojava na ribnjacima sa velikom gustinom ribe. Na tržištu ne mogu da postignu cenu koja bi pokrila troškove proizvodnje i obezbedila zaradu.

Kalifornijske pastrmke u ribnjaku

Kad se sve to sabere ostaje samo kalifornijska pastrmka, kao riblja vrsta, koja je pogodna za gajenje u uslovima visoke gustine, tolerantna na niske i visoke temperature (podnosi temperaturu vode i do 25 – 30°C, ako ima dovoljno kiseonika), otporna (relativno) na mnoge riblje bolesti i koja ima zadovoljavajuću konverziju riblje hrane u meso. Jedino je ona ekonomski isplativa za komercijalni tov i zato je raširena po čitavom svetu (kozmopolitska vrsta).

Napušten ribnjak za gajenje mladice i ostalih salmonida, reka Drina
Veštačko rečno korito namenjeno za držanje matičnih primeraka mladice
Veštačko rečno korito namenjeno za držanje matičnih primeraka mladice
Danko Ćuk

Znači kad kažemo pastrmski (hladnovodni) ribnjak, to se danas na našim prostorima prvenstveno odnosi na gajenje kalifornijske pastrmke.

Danko Ćuk dipl.ing.spec.za ribarstvo
Upravnik pastrmskog ribnjaka RESAVA

–nastaviće se-

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

*